تمدید ماموریت یوناما برای یک سال دیگر تا ۱۷ مارچ ۲۰۲۶ در افغانستان !
اعضای شورای امنیت سازمان ملل روز (دوشنبه، ۲۷ حوت) به اتفاق آرا با تصویب قطعنامهای، ماموریت دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) را برای یک سال دیگر تا ۱۷ مارچ ۲۰۲۶ تمدید کردند.
خبرگزاری حاما: اعضای شورای امنیت سازمان ملل روز (دوشنبه، ۲۷ حوت) به اتفاق آرا با تصویب قطعنامهای، ماموریت دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) را برای یک سال دیگر تا ۱۷ مارچ ۲۰۲۶ تمدید کردند.
این شورا پیشنویس قطعنامه ماموریت یوناما را بدون تغییر در وظایف و اولویتهای آن تمدید کرده است. این قطعنامه شامل موضوعاتی چون حقوق بشر، بهویژه حقوق زنان و دختران، صلح و امنیت، وضعیت اقتصادی و انسانی در افغانستان، مبارزه با تروریسم و قاچاق مواد مخدر، سلاحهای سبک و سنگین، آوارهگان داخلی و پناهندهگان میشود. شورای امنیت سازمان ملل متحد اعلام کرده است که اعضای این شورا بر برخی از موارد این قطعنامه، از جمله کمکهای بشردوستانه، کاربردکلمات درباره وضعیت حقوق بشری بهویژه حقوق زنان، محیط زیست، و داراییهای مسدود شده افغانستان، اختلاف نظر داشتهاند.
شورای امنیت سازمان ملل متحد با اتفاق آرا ماموریت دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد (یوناما) را بدون آنکه تغییراتی در وظایف و صلاحیتهای آن اعمال شود، برای یک سال دیگر تمدید کرد.
این تصمیم با واکنشهای مختلفی همراه بوده است. سرپرست نمایندهگی دایمی افغانستان در سازمان ملل از تمدید ماموریت یوناما استقبال کرده و آن را در راستای رسیدهگی به وضعیت حقوق بشری مهم دانسته است. برخی از اعضای شورای امنیت نیز نگرانی خود را از نقض حقوق زنان و حضور گروههای تروریستی در افغانستان ابراز کردهاند. اما برخی مقامهای حکومت پیشین این ماموریت را ناکام توصیف کرده و گفتهاند یوناما در تسهیل گفتوگوهای داخلی و حل چالشهای حقوق بشری موفق نبوده است. همچنان برخی دیگر معتقدند که تمدید ماموریت یوناما حضور جامعه جهانی در افغانستان را تقویت میکند و از فراموشی افغانستان در نظام بینالملل جلوگیری میکند.
شورای امنیت سازمان ملل متحد گفته که این اختلافها زمانی تشدید شده که در اوایل فبروری سال جاری، چین و پاکستان پیشنویس قطعنامهای را در مورد تمدید ماموریت یوناما ارایه کردند. براساس گزارش، ایالات متحده پس از این قطعنامه، پیشنویس پیشنهادی خود را دو روز بعد مطرح کرد. گفته شده که هیچکدام از این دو پیشنویس تغییرات اساسی در وظایف و اولویتهای یوناما پیشنهاد نکردند و تفاوت اصلی بین این دو متن، تنها گنجاندن زبان مقدماتی در مورد حقوق بشر و و تغییر چرخه گزارشدهی یوناما بوده است.
در این گزارش گفته شده است که کمکهای انکشافی، بهبود و انکشاف اقتصادی و داراییهای مسدود شده متعلق به بانک مرکزی افغانستان از موضوعات اختلافی و بحثبرانگیز بوده است. همچنان اختلافات بین اعضای شورا در رابطه تاثیر تخریب محیط زیست و بلایای طبیعی بر وضعیت انسانی و ثبات در افغانستان بهوجود آمده بود.
در همین حال، نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندهگی دایمی افغانستان در شورای امنیت سازمان ملل متحد، از تمدید ماموریت یوناما از اعضای شورای امنیت قدردانی کرده و افزوده است که این قطعنامه نشان میدهد که جامعه جهانی به رسیدهگی به وضعیت بسیار وخیم افغانستان متعهد است. او میافزاید که نقش حیاتی یوناما و حضور آن برای تقویت صلح و ثبات در افغانستان، بهویژه در خصوص نقض حقوق بشر، از جمله وضعیت رو به وخامت زنان و دختران، باید به شیوهای شفاف و بیطرفانه کلیدی باقی بماند.
آقای فایق گفته که این قطعنامه بهخوبی یادآوری میکند که وضعیت و چالشهای متعدد متوجه افغانستان شامل موارد گسترده نقض حقوق بشر، رشد تروریسم و وضعیت وخیم معیشتی است. به گفته او، وضعیت نگرانکننده و دلسردکننده زنان و دختران که از حضور در جامعه محروم هستند، ادامه دارد. او تاکید کرده که ناکامی و بیمیلی حکومت در رسیدهگی به این مسایل و تشکیل یک حکومت همهشمول، راه را بهسوی انزوا و فقر هموار کرده است.
از سوی دیگر، کریستینا مارکوز لاسن، نماینده دنمارک در سازمان ملل متحد که با همکاری چین روند تمدید ماموریت یوناما در افغانستان را رهبری کرد، گفته است که حکومت سرپرست بهطور سیستماتیک زنان و دختران را از جامعه حذف کرده و مورد آزار و اذیت قرار میدهند. او افزوده است: «برای دنمارک این بسیار مهم است که وضعیت حقوق بشر، بهویژه حقوق زنان، منعکس شود. پیام شورای امنیت واضح است. زنان که نقش غیرقابلانکاری در جامعه افغانستان دارند، باید مشارکت کامل، برابر، معنادار و امن در تمام مراحل زندهگی عمومی و در تصمیمگیریها داشته باشند.»
همچنان نماینده امریکا در سازمان ملل از یوناما خواسته تلاشهای خود را برای ترویج حقوق بشر بهویژه حقوق دختران و زنان در افغانستان افزایش دهد.
اکرم منیر، نماینده پاکستان در شورای امنیت سازمان ملل، گفته است که از تصویب پیشنویس قطعنامه با اتفاق آرا موافقت میکند. نماینده منیر افزوده که مشکل اصلی در افغانستان تروریسم داخلی و خارجی است و طالبان در مهار داعش ناکام بودهاند. براساس ادعای نماینده پاکستان، امارت اسلامی در حملات به پاکستان با تحریک طالبان پاکستانی نیز همدست بودهاند. او به حملات اخیر در این کشور اشاره کرده و مدعی شده که شواهدی در دست دارد که این حملات از افغانستان تمویل شده و از شورای امنیت خواسته است که به موضوع تروریسم از داخل افغانستان بهطور فوری رسیدهگی کند.
آنا یویسیگنیوا، معاون نماینده روسیه در شورای امنیت سازمان ملل، گفته است که حمایت این شورا از تلاشهای یوناما پیامی قاطع از تعهد جهانی به صلح پایدار در افغانستان دارد. او بر ضرورت همکاری میان یوناما و امارت اسلامی تاکید کرده و گفته است که صلح پایدار در افغانستان وابسته به نگاه جامع و واقعنگر است. نماینده روسیه همچنان به داراییهای مسدود شده و تحریمهای وضعشده در افغانستان اشاره کرد و خواستار حل این مسایل شده است.
با این حال واکنشهای مردم را نیز درین باره میداشته باشیم: عبدالعلی محمدی، مشاور حقوقی محمد اشرف غنی، در واکنش به تمدید ماموریت یوناما نوشته است: «تمدید ماموریت یوناما به موجب قطعنامه ۲۷۲۷، بر مبنای ماموریتهای تعریفشده در قطعنامه ۲۶۲۶ صورت گرفت. اما یوناما در انجام ماموریتهای خود، بهویژه در تسهیل دیالوگ و شکلگیری پروسه سیاسی در افغانستان با تمرکز بر ترتیبات فراگیر و مشروع، مدیریت تعارض، اعتمادسازی و جورآمد، ناکام بوده است.»
حلیم فدایی، والی حکومت پیشین در لوگر، در واکنش به تمدید ماموریت یوناما نوشته است که امارت اسلامی از ماموریت یوناما و سیاستهای آن ناراضی هستند و مردم افغانستان نیز از هر دو ناراضیاند. به گفته او، یوناما میتواند بهعنوان یک کانال رسمی و قانونی در تلاش برای رساندن مشکلات افغانستان و صدای مردم به جامعه جهانی عمل کند. او میافزاید که اگر یوناما مشکلات موجود در افغانستان را به دقت رصد نکند و راههای موثری برای فشار بر امارت سلامی ایجاد نکند، تغییرات مثبتی در ماموریت این نهاد به وجود نخواهد آمد.
این مقام حکومت پیشین افزوده است که یوناما باید فعالیتها و استراتژیهای خود را با توجه به وضعیت کنونی افغانستان و مطالبات بینالمللی سازماندهی کند تا مشکلات مردم به جامعه بینالمللی منتقل شود و سیستم کمکهای بشردوستانه همچنان موثر باقی بماند. او در این چارچوب تاکید کرده که بهجای تعامل، باید فشار سیاسی بر امارت اسلامی افزایش یابد تا به حکومتی دست یابند که مورد قبول تمام اقوام، مردم افغانستان و جامعه جهانی باشد.
محبوبشاه محبوب، استاد پیشین دانشگاه، گفته است که موجودیت یوناما برای افغانستان ضروری و حیاتی است. به گفته او، اگر یوناما در افغانستان نباشد، این به معنای آن است که علاقه جامعه جهانی به افغانستان به صفر تقرب میکند.
یوناما در ۲۸ مارچ سال ۲۰۰۲ با قطعنامه ۱۴۰۱ شورای امنیت سازمان ملل تاسیس شد. هدف از ماموریت یوناما کمک به مردم افغانستان تعریف شده است. این در حالی است که امارت اسلامی اخیراً ماموریت یوناما در افغانستان را «ناکام» خواندهاند.
شورای امنیت سازمان ملل متحد در حالی ماموریت یوناما را تمدید میکند که بهدلیل تعلیق کمکهای خارجی ایالات متحده امریکا، فعالیت اکثریت نهادهای سازمان ملل در افغانستان با تعطیلی روبهرو شده است. بهتازهگی سازمان جهانی صحت هشدار داده است که ۸۰ درصد مراکز درمانی در افغانستان که تحت حمایت این سازمان هستند تا ماه جون سال جاری بهدلیل کمبود بودجه در خطر بستهشدن قرار دارند. این سازمان اعلام کرده است که با بستهشدن این مراکز، میلیونها تن، از جمله زنان، کودکان، سالمندان، آوارهگان و عودتکنندهگان، بدون دسترسی به مراقبتهای بهداشتی حیاتی خواهند ماند.
براساس آمار سازمان صحی جهان، تا ۴ مارچ امسال ۱۶۷ مرکز بهداشتی بهدلیل کمبود منابع مالی تعطیل شدهاند که این موضوع منجر به قطع مراقبتهای پزشکی حیاتی برای ۱.۶ میلیون تن در ۲۵ ولایت افغانستان شده است. این سازمان هشدار داده که بدون اقدام فوری ممکن است تا جون ۲۰۲۵ بیش از ۲۲۰ مرکز بهداشتی دیگر نیز بسته شوند.
ودیه فهیمی
#Hama_News_خبرگزاریحاما
