رمز و دلیل سفر ترامپ به خاورمیانه؛ نفت، فناوری و سیاست.
توقفهای بعدی ترامپ در قطر و امارات متحده عربی نیز نشان میدهد که واشنگتن در حال بازتنظیم محور خلیج فارس به نفع خود است.
خبرگزاری حاما: نخستین سفر خارجی دونالد ترامپ پس از بازگشت به کاخ سفید، با انتخاب عربستان سعودی بهعنوان نخستین مقصد، از اهمیت راهبردی بالایی برخوردار است؛ سفری که نهتنها مناسبات سیاسی و اقتصادی را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه پیامی آشکار به بازیگران منطقهای چون ایران، اسرائیل، چین و روسیه مخابره میکند.
توقفهای بعدی ترامپ در قطر و امارات متحده عربی نیز نشان میدهد که واشنگتن در حال بازتنظیم محور خلیج فارس به نفع خود است.
تمرکز مجدد بر منطقه نفتخیز
شرایط بیثبات بازارهای جهانی و افزایش تنشهای منطقهای، امریکا را به سمت بازیابی نقش سنتیاش در خلیج فارس سوق داده است. نفت، امنیت و سرمایهگذاری در فناوری، سه محور اصلی این تور هستند. حضور ترامپ در اجلاس سران شورای همکاری خلیج فارس در ریاض، تلاش برای تثبیت جایگاه امریکا بهعنوان شریک اصلی کشورهای عربی در دورهای است که رقبای بزرگی چون چین و روسیه برای نفوذ در منطقه بهتکاپو افتادهاند.
نفت؛ برگ برنده دیپلماسی انرژی ترامپ؛ در صدر اولویتهای ترامپ، موضوع تولید نفت و کاهش قیمت انرژی قرار دارد. افزایش نرخ تورم در امریکا و وابستگی آن به بهای نفت، ترامپ را به کاهش قیمتها از طریق فشار بر اوپک و بهویژه عربستان ترغیب کرده است. گرچه تولیدکنندگان نفت اخیراً برای کاهش تنش، از افزایش تولید خبر دادند، اما توازن میان نیاز واشنگتن به نفت ارزان و اهداف جاهطلبانه اقتصادی ریاض، چالشی کلیدی در مذاکرات خواهد بود.
در کنار نفت، بحث گذار به انرژیهای نوین نیز مطرح است. همکاری در حوزههایی چون هیدروژن سبز، انرژیهای تجدیدپذیر و جذب کربن میتواند نشانهای از تغییر رویکرد امریکا از صرفاً تامین انرژی به سمت مشارکت در تحول انرژی باشد.
دیپلماسی معاملهمحور؛ از سلاح تا فناوری همزمان با اهداف سیاسی، ترامپ بهدنبال جذب سرمایهگذاریهای هنگفت از سوی شرکای عرب خود در اقتصاد امریکا است. فروش ۳.۵ میلیارد دالری موشکهای هوا به هوا به عربستان، تنها نمونهای از قراردادهای دفاعی است که بهطور سنتی بخشی از مناسبات واشنگتن با ریاض را شکل دادهاند، اما این بار، تمرکز بیشتر بر صنایع نوینی چون هوش مصنوعی، امنیت سایبری و فناوریهای سبز است. مذاکرات درباره تأسیس صندوقهای مشترک فناوری یا مراکز تحقیقاتی، از اولویتهای اعلامشده سفر است.
چالشهای واقعی سرمایهگذاری در حالی که امارات وعده سرمایهگذاری ۱.۴ تریلیون دالری در یک دهه آینده در امریکا را داده و عربستان از برنامه ۶۰۰ میلیارد دالری خود برای سرمایهگذاری در ایالات متحده سخن گفته است، اما نبود نقشه راه روشن، فشارهای اقتصادی ناشی از پروژههای بزرگ داخلی مانند نئوم، و تنشهای منطقهای، اجرای این تعهدات را با ابهاماتی جدی مواجه کرده است.
بازتعریف روابط با سه شریک استراتژیک هر ایستگاه این تور، فرصتی برای بازتنظیم روابط دوجانبه با شرکای سنتی امریکا است. در ریاض، رابطه دیرینه ترامپ با محمد بن سلمان از نو احیا میشود. در ابوظبی، ترامپ بهدنبال اطمینانبخشی به رهبری امارات در مسیر تقویت پیوندها است و در دوحه، گفتگوها حول نقش قطر بهعنوان میانجی بحرانها و میزبان یکی از مهمترین پایگاههای نظامی امریکا میچرخد.
فراتر از نفت و امنیت؛ پیشنهادهای راهبردی
برای آنکه این سفر تنها یک دیدار نمادین نباشد، ترامپ باید چهار گام کلیدی را در دستور کار قرار دهد: نخست، ثباتبخشی به بازار انرژی در کنار پذیرش ابتکارات اقلیمی. دوم، نقشآفرینی فعالتر در حل بحرانهای منطقهای. سوم، تعمیق روابط اقتصادی از مسیر نوآوریهای فناورانه و چهارم، تقویت پیوندهای فرهنگی برای گسترش نفوذ اجتماعی امریکا.
اگر ترامپ بتواند از این فرصت برای بازتعریف تعامل امریکا با منطقه بهره بگیرد، نهتنها در حوزه نفت و امنیت، بلکه در ابعاد اقتصادی، فرهنگی و زیستمحیطی، این سفر میتواند سرآغاز مرحلهای نو در روابط امریکا و جهان عرب باشد.
سمیرا«سدید»
#Hama_News_خبرگزاریحاما
