روشن است که چندی از روز های سال را آفرینش پدیده های مختلف تبدیل به روز های پر افتخار ملی و ماندگار می کند , بویژه روز های که در تاریخ رستاخیز ملی و مبارزات ضد استعماری جایگاه ویژه دارند و با خون انسان های آزادی خواه و عدالت طلب , ایثار گر و از خود گذر لاله گون شده اند , انسان های که بخاطر آزادی خود و همنوع , و رستن از بند اسارت و بندگی بپا خواستند و دلیرانه با قامت راست و نستوه در برابر دشمن سفاک به نبرد پرداختند.
نویسنده: عزیز الله طهماسی
افغانستان کشوری است که در گذشته سراسر افتخار آفرین خود نمونه های زیادی از این گونه روز ها را در دل تاریخ خود ثبت دارد , که یکی از چنین روز ها , 28 اسد سال 1298 هجری خورشیدی است.
آری 103 سال پیش از امروز غازیان مجاهد افغانستان بساط جهان خواری بزرگترین قدرت امپریالیستی وقت ( انگلیس ) را بی باکانه برچیدند و زنجیر طلسم جادویی ” سرزمین های بی غروب ” ؟ ! ! ! را مردانه شکستند , و صفحه تازه و درخشان در اوراق تاریخ میهن افزودند .
استعمار انگلیس که راهی به جز پذیرفتن تقاضای استقلال طلبی مردم بیگانه ستیز افغانستان را نداشت نا گزیر تن به استرداد استقلال کشور داد و با خفت و خواری این خطه مرد خیز را ترک گفت . از آن پس افغانستان حیثیت الگوی حسنه و نمونه ای بی مانندی شد برای دیگر ملت های که خواهان آزادی و استقلال بودند . هنوز نیم قرن از این روز تاریخی سپری نشده بود که سرزمین های زیر سلطه استعمار بریتانیای کبیر ؟ ! ! ! یکی پس از دیگری با الهام از کشور ما به آزادی واستقلال دست یافتند .
شاه امان الله خان که در جایگاه رهبری و قیادت این جنبش مردمی قرار گرفته بود با درک و فهم که از اوضاع نا بسامان و پسمانی افغانستان در عرصه های مختلف داشت , اصلاحات اجتماعی چندی را در طی ده سال زعامت خود روی دست گرفت .
رویکرد نو گرایانه و اصلاح طلبانه وی سبب شد تا افغانستان در آستانه نو سازی و بهسازی به شیوه و سبک اروپا در آید . کارنامه ده ساله زعامت امان لله خان که موج موافق و مخالف را در داخل کشور بر انگیخت , شایسته نقد و بررسی عالمانه و محققانه بدور از تمامی دلبستگی ها و گرایش ها می باشد و جا دارد این مهم را پژوهش گران آزاد ، از سایه تاریک هر نوع پیش داوری هاوتعصبات رها سازند .
از نخستین سالهای استرداد آزادی کشور این روز مهم را مردم قدر شناس و حرمت گزار مان به پاس مجاهدت های غازیان سلحشوری که در جنگ های استقلال طلبانه شرکت داشتند و به گرامی داشت از خاطره ای شهدای که در این راه مقدس جانهای با ارزش خود را نثار نمودند با تدویر جشن های با شکوه همه ساله یکجا با حکومت ها تجلیل می کردند . به باور ما گرامی داشت از این روز ملی تاریخی , نسل ها را یکی پس از دیگری با روحیه قوی جهاد و تجاوز ستیزی , آشنا می سازد و با نسل ها و تاریخ گذشته و آینده مان پیوند نا گسستنی می بخشد .
چه ؛ زنده ماندن روح یک ملت در گرو پیوند خوردن با تاریخ و هویت تمدنی و فرهنگی گذشته و آینده اش می باشد.
دریغا که در سالهای پسین تلاش های نا میمونی برنامه ریزی شده از سوی حاکمیت وقت اعمال می گردید تا رشته های پیوند این دلبستگی کم رمق شده و در نهایت از هم بگسلند .
چنانچه به یاد داریم که در سال های پسین از روز تاریخی 28 اسد به صفت روز ملی تجلیل شایسته و بایسته صورت نگرفت و از سالروز استرداد استقلال کشور صرفاً با گذاشتن دسته گلی در پای منار استقلال در محوطه وزارت دفاع ملی توسط روءسای جمهور وقت کمترین تجلیل به عمل آمد .
بسیار مهم است و جا دارد که برای آفرینش و حفظ ارزش های ملی خلق شده کاری مستمر همراه با تدبیر صورت گیرد تا همواره مردم کشورمان برای پاسداری از آن ارزش ها پرورش یابند و حضور ماندگار در تمامی عرصه ها داشته باشند .
اینک که بیشتر ازیک سده ازآن روز ملی و تاریخی حماسه آفرین می گذرد خیلی شایسته , است که برای تبیین و شناساندن آنروز کوششی درراستای روشنگری ماهیت آن به عمل آید .
احساس می شود برنامه های در حال اجرایی شدن است تا تمامی افتخارات و ارزش های ملی مان را از ما بگیرند و شریان های حیاتی تاریخ معاصر این نسل را با گذشته شان قطع نمایند . بر ماست تا از همین اکنون جلو تئوری و عمل توطئه را بگیریم واجازه ندهیم تا هویت کشی و استبداد بر پروسه ملت سازی فایق آیند .
در پایان این نوشتار کوتاه , ضمن تأکید بر آنچه گفته آمدیم پیشنهاد می شود تا چگونگی کارنامه زعامت سیاسی و نهضت اصلاح طلبی امانی از سوی پژوهشگران به نقد و نظر , تحقیق توصیفی و تحلیلی گرفته شودتا باشد که پهلو های نا شناخته و زاویه مکدر این نهضت برجسته و روشن گرددتا :
سیه روی شود هر که در او غش باشد
